TEREBOVLIA ETHNIC AND ANTROPOGENIC VS. TEREBOVLIA АNTHROPONYMIC AND "SACRIFICIAL"

Author(s): 
List of sections: 
Slavic languages
Mounth / Year: 
2013, March
Issue of the journal: 
1
Type of the article: 
Scientific article
Abstract: 

In article existing views on etymology of the name of the ancient princely city of Terebovlia are reconsidered and critically estimated by the author. He suggests and substantiates his own ethnic and anthropogenic approach, reconstructing ethnonym “terebovliane” as terbo(v+jь)-ane > *terbovl’ane on the basis of ancient written records of the oikonym, and consequently the place name of Old Rus’ settlement “Terebovl”.

 

Keywords: 
ethnonym, oikonym, hydronym, microtoponym, come from anthroponym, come from ethnonym, come from oikonym, Terebovlia
References: 

1. Admіnіstrativno-teritorіal'nii ustrіi. Ukraїns'ka RSR (1987) [1 Administrative division. Ukrainian SSR (1987)]. – Kiev; Golovna redaktsіya URE, 1987., 504 p.

2.Arkhiv Yugo-Zapadnoi Rossii, izdavaemyi Vremennoyu komissieyu dlya razbora drevnikh aktov vysochaishe uchrezhdennoyu pri Kievskom, Podol'skoi i Volynskom general-gubernatore [Archives of Southwest Russia, published by the Interim Commission for the parsing of ancient instruments Majesty institutions in Kiev, Podolia and Volyn governor-general]. – Kiev, 1859–1914., Ch. I–VIII., T. I–XXXV.

3.Voitovich L. Prikarpattya v drugіi polovinі I tisyacholіttya n.e.: naidavnіshі knyazіvstva, L. Voitovich, Vіsnik L'vіvs'kogo unіversitetu. Serіya іstorichna. – L'vіv [Carpathians in the second half of I millennium BC ancient principality .:Bulletin of Lviv University. Series history. - Lviv]: LNU іm. Іvana Franka, 2010., Vip. 45. pp. 13–54.

4.Etimologіchnii slovnik lіtopisnikh geografіchnikh nazv Pіvdennoї Rusі [Etymological dictionary of geographical names chronicle of South] І. M. Zhelєznyak, A. P. Korepanova, L. T. Masenko, O. S. Strizhak. – Kiev: Naukova dumka, 1985. pp.253.

5. Ivanov V.V., Toporov V.N. O drevnikh slavyanskikh etnonimakh (Osnovnye problemy i perspektivy):. V.V. Ivanov,  Iz istorii russkoi kul'tury. Drevnyaya Rus'. Stat'i po istorii i tipologii russkoi kul'tury [On the ancient Slavic ethnonyms (Main Problems and Prospects):. V. Ivanov, From the history of Russian culture. Ancient Rus. Articles on the history and typology of Russian culture]. – Moskva, 2000., T. I. pp. 413-440.

6. Zherela do іstorії Ukraїni-Rusi [Fountains in the history of Ukraineand Rus] [Vid. M. Grushevs'kii, S. Tomashevs'kii]. – L'vіv, 1895–1913., T. I–VII.

7. Iosifіns'ka (1785–1788) і Frantsiskans'ka (1819–1820) metriki. Pershі pozemel'nі kadastri Galichini. Pokazhchik naselenikh punktіv [Emperor Joseph (1785-1788) and the Franciscan (1819-1820) metric. The first agrarian inventories Galicia. Index settlements]. – Kiev; Naukova dumka, 1965. pp. 353.

8. Kotlyar M. F. Knyazhii dvіr Galicha u XII st. [Prince of Galich court in the XII century.]  M. F. Kotlyar., Kiїvs'ka starovina [Kiev antiquity]. – 2006., No. 4. pp. 5–7.

9. Maiorov A. V. O vremeni i obstoyatel'stvakh osnovaniya Galicha: istoriografiya spornykh i nereshennykh problem, A. V. Maiorov, Do dzherel. Zbіrnik naukovikh prats' na poshanu Olega Kupchins'kogo z nagodi iogo 70 rіchchya [About Time and circumstances grounds of Galich: historiography and spornыh nereshennыh problems, AV Mayorov, The sources, Scientific Papers in honor of Oleg Kupchynskyi of his 70th anniversary]. – Kiev; L'vіv, 2004., T. 1., pp. 688–711.

10. Neroznak V. P. Nazvaniya drevnerusskikh gorodov  [The names of ancient Russian towns] V. P. Neroznak., Moskva; Nauka, 1983., 207 p.

11.Polnoe sobranie russkikh letopisei. T. 1 Lavrent'evskaya letopis' i Suzdal'skaya letopis' po Akademicheskomu spisku [Complete Collection of Russian Chronicles. T. 1 Laurentian Chronicle and Suzdal annals for Academic list]., 580 p. ; T. 2 Ipat'evskaya letopis' [Hypation Chronicle]., 938 p.; T. 9 Nikonovskaya letopis'[Nikon Chronicle]., 256 p.; T. 26 Vologodsko-Permskaya letopis'[Vologda and Perm chronicle]., 413 p.; T. 30 Vladimirskii letopisets[Vladimir chronicler]., 240 p.; T. 32 Litovskaya i Zhmoiskaya, i Bykhovtsa [Lithuanian and Zhmoyskaya and Byhovtsa]. – Moskva; Izd vo vost. lit., 1962-1968.

12. Rier Ya. G. Agrarnyi mir Vostochnoi i Tsentral'oi Evropy v srednie veka po arkheologicheskim dannym [The agricultural world and the central Eastern Europe in the Middle Ages by archaeological data] Ya. G. Rier. – Mogilev; Mogilev. gos. un t, 2000., 263 p.

13. Rudnits'kii Ya. Geografіchnі nazvi Boikіvshchini. Druge spravlene vidannya pratsі: “Nazwy geograficzne Bojkowszczyzny” z 1939 r. [Geographical names of Boykivshchyna. The second revised edition of Labour: "Nazwy geograficzne Bojkowszczyzny" of 1939] Ya. Rudnits'kii.: Ukraїns'ka Vіl'na Akademіya Nauk [Ukrainian Free Academy of Sciences. Series]. Serіya : Nazvoznavstvo. – 1962., Ch. 23–24. pp.206.

14.Russko-pol'skii i pol'sko-russkii alfavitnye perechni geograficheskikh" nazvanіi pomhshchennykh na karth Galitsyі i Bukoviny inzh. Kornmana [Russian-Polish and Polish-Russian alphabetical lists of geographical nazvanіy placed on karth Galitsyі and Bukovina Ing. Kornmana]. – Kіev": Izdanіe Kіevskago Okruga Putei Soobshcheniya, 1915., 124 p. (60 p. + 64 p.).

15.Skochilyas І. Vіd davn'orus'kikh desyatin do namіsnitstv-protopopіi: osoblivostі “vporyadkuvannya” sakral'nogo prostoru Galichini v knyazhii perіod (do kіntsya XIV stolіttya), І. Skochilyas, Vіsnik L'vіvs'kogo unіversitetu. Serіya іstorichna [From ancient acres to Viceroyalty-priest: features "ordering" sacred space Galicia princely period (the end of XIV century), I. Skochylias, Bulletin of Lviv University. Series: History]. – L'vіv; LNU іm. Іvana Franka, 2010., Vip. 45. pp. 55–91.

16. Slovnik mіkrotoponіmіv і mіkrogіdronіmіv pіvnіchno-zakhіdnoї Ukraїni ta sumіzhnikh zemel' [Dictionary microtoponyms and mikrohidronimiv northwestern Ukraine and adjacent lands] : u 2 kh t., [uporyad. G. L. Arkushin]. – Luts'k : RVV “Vezha” Volins'kogo derzhavnogo unіversitetu іmenі Lesі Ukraїnki, 2007., T. 2 (L–Ya)., 536 p.

17. Sreznevskii I. I. Materialy dlya slovarya drevnerusskogo yazyka po pis'mennym istochnikam [Materials for a dictionary of ancient language in the written sources] I. I. Sreznevskii. – Sankt-Peterburg., 1893–1903., T. I–III.

18.Trubachev O. N. Mysli po povodu novoi knigi [Thoughts on the new book]: Leszek Moszy?ski. Die vorchristliche religion der slaven im lichte der slavischen sprachwissenschaft (B?hlau Verlag, K?ln; Weimar; Wien, 1992), O. N. Trubachev, Etnogenez i kul'tura drevneishikh slavyan,[ Ethnogenesis and culture of ancient Slavs] [Otv. red. N. I. Tolstoi]., Izd. 2nd. – Moskva; Nauka, 2003. p. 489.

19. Fasmer M. Etimologicheskii slovar' russkogo yazyka [Etymological dictionary of the Russian language], M. Fasmer. – Moskva; Progress, 1964–1973., T. I–IV.

20. Khudash M. L. Ukraїns'kі karpats'kі і prikarpats'kі nazvi naselenikh punktіv (utvorennya vіd slov’yans'kikh avtokhtonnikh vіd kompozitnikh skorochenikh osobovikh vlasnikh іmen) [Ukrainian Carpathians and in the Carpathian names of settlements (formation of autochthonous Slavic composite of reduced personal names)] M. L. Khudash. – Kiev; Naukova dumka, 1995. p. 362.

21.Khudash M. L. Ukraїns'kі karpats'kі і prikarpats'kі nazvi naselenikh punktіv (vіdapelyativnі utvorennya)[Ukrainian Carpathian and Carpathian names of settlements (from the formation of appeal)] Mikhailo Khudash.– L'vіv, 2006. p. 451.

22. Tsentral'nii derzhavnii іstorichnii arkhіv Ukraїni u mіstі L'vovі. Vіddіl rukopisіv [Central State Historical Archives of Ukraine in Lviv. Department of Manuscripts]., F. 52., Op. 2., Spr. 9., Ark. 374.

23. Shul'gach V.P. Narisi z praslov’yans'koї antroponіmії [Sketches from Proto-Slavic anthroponymy] Shul'gach V.P. – Kiev, 2008. P. 413.

24. Akta grodzkie i ziemskie czas?w Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego Bernardy?skiego we Lwowie. – Lw?w, 1868–1935., T. I–XXV.

25. Archiwum G??wne Akt Dawnych w Warszawie (Golovnii arkhіv davnіkh dokumentіv u Varshavі ) [The main archive of old documents in Warsaw]., F. XVIII., T. 73., K. 151.

26. Archiwum G??wne Akt Dawnych w Warszawie (Golovnii arkhіv davnіkh dokumentіv u Varshavі [The main archive of old documents in Warsaw]), Metryka Litewska. – Sygnatury; IV; B 8, 4 ; B 9, 4 ; B 12, 4 ; B 17, 4 ; B 19, XLVI, 119.

27. Archiwum G??wne akt dawnych w Warszawie, Archiwum Skarbu Koronnego., F. I., Spr. No. 17., Ark. 349.

28. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej. Epoka prze?omu z wieku XVI na XVII. Dzia? II: Ziemie Ruskie Rzeczypospolitej, [Dzia? opracowany przez Aleksandra Jab?onowskiego]. – Warszawa ; Wiede?, 1889–1904.

29. Bali?ski M. Staro?ytna Polska pod wzgl?dem historycznym, geograficznym i statystycznym, M. Bali?ski, T. Lipi?ski. – Warszawa, 1885., T. II., Z. 6., 986 p.

30. Balzer O. Corpus iuris Polonici, O. Balzer., Lw?w, 1906., T. III., 796 p.

31. BilutE. Gew?ssernamen im Flu?gebiet des Westlichen Bug (Nazwy wodne dorzecza Bugu), [Bearb. von Ewa Bilut], Hydronymia Europaea. Lieferung 10. – Stuttgart : Franz Steiner, 1995., 280 p.

32.  D?bkowski P. Podzia? administracyjny wojew?dztwa Ruskiego i Be?skiego w XV wieku (z map?), Przemys?aw D?bkowski, Zabytki dziejowe. – Lw?w; Towarzystwo Naukowe, 1939., T. V., 337 p.

33. Decyk W. Transpozycja wschodnios?owia?skich nazw geograficznych na  j?zyk Polski (na przyk?adzie materia?u z kroniki Nestora ), Prace filologiczne., T. XLI. – Warszawa, 1996., pp. 247-265.

34. DumaJ. Nazwy rzek Lewobrze?nego Mazowsza (z ca?ym dorzeczem Pilicy), Jerzy Duma. – Warszawa; Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 1999., 202 p.

35. Haliczer J. S?ownik geograficzny: pochodzenie i znaczenie nazw geograficznych, J?zef Haliczer ; [s?owo wst?pne napisa? Eugenjusz Romer]., Wyd. 2 popr. i znacznie powi?ksz. – Tarnopol : nak?. i dr. Drukarni Podolskiej, 1935., 171 p.

36. Historya Pa?stwa Rossyiskiego M. Karamzina prze?o?ona na j?zyk polski przez Grzegorza Buczy?skiego. – Warszawa : u Zawadzkiego i W?ckiego, 1824., T. I–II.

37. Hos?k L. M?stn? jm?na na Morav? a ve Slezsku, Ladislav Hos?k, Rudolf ?r?mek. – Praha; Academia, 1970, 1980., D. 1–2.

38. Latopis Nestora, [opr. August Bielowski i Jan Wagilewicz], Monumenta Poloniae Historica. – Warszawa : PWN, 1960., T. I., pp. 521 862 [przedruk z 1864 r., Lw?w].

39. Lustracje d?br kr?lewskich XVI–XVIII wieku. Wojew?dztwa Ruskie, Podolskie i Be?skie. Lustracja wojew?dztw Ruskiego, Podolskiego i Be?skiego 1564–1565. Cz??? I, [Wydali Krzysztof Ch?apowski i Helena ?ytkowicz]. – Warszawa ; ??d? : Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992., 281 p.

40. Matricularum Regni Poloniae Summaria, [wyd. T. Wierzbowski]. –– Varsoviae, 1905–1961., T. I–IV (1905–1910).

41. M?ynarska-Kaletynowa M. Trzebowianie, M. M?ynarska-Kaletynowa, S?ownik staro?ytno?ci s?owia?skich. – Warszawa, 1977., T. 6., Cz. 1., pp. 190–191.

42. Nosek S. Materia?y do bada? nad histori? staro?ytn? i wczesno?redniowieczna mi?dzyrzecza Wis?y i Bugu, Stefan Nosek. – Lublin; Krak?w; Uniwersytet Marii Curie-Sk?odowskiej, 1957., 502 p., (Annales Universitatis Mariae Curie-Sk?odowska. Sectio F : Nauki Filozoficzne i Humanistyczne; vol. VI (1951)).

43. Olejnik M. Indeks alfabetyczny terenowych nazw w?asnych (mikrotoponim?w) zawartych i opisanych w pracy Micha?a ?esiowa Terenowe nazwy w?asne Lubelszczyzny, Lublin 1972 / M. Olejnik, Mikrotoponimia na pograniczach j?zykowo-kulturowych, [Red. M. ?esi?w, M. Olejnik]. – Lublin : UMCS, 2005., pp. 181–245.

44. Persowski F. Studia nad pograniczem polsko-ruskim w X–XI wieku, Franciszek Persowski. – Wroc?aw; Warszawa; Krak?w; Zak?ad Narodowy im. Ossoli?skich; Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1962., 151 p.

45. Piekosi?ski F. Kodeks dyplomatyczny Ma?opolski. Monumenta medii aevi historica, Franciszek Piekosi?ski. – Krak?w; Akad. Umiej?tno?ci, 1876–1905., T. I–IV.

46. Polska XVI wieku pod wzgl?dem geograficzno-statystycznym. Ziemie Ruskie: Ru? Czerwona, [Opisana przez A. Jab?onowskiego]. – Warszawa, 1902., T. XVIII., Cz. I.

47. Profous A. M?stn? jm?na v ?ech?ch. Jejich vznik. p?vodn? v?znam a zm?ny, Anton?n Profous, Jan Svoboda. – Praha; Nakladatelstv? ?eskoslovensk? akademie v?d, 1947–1956., D. 1–4.

48. Regna Galicie et Lodomeriae Josephi II et M.Theresiae augg. Iussu …, 1790 r. Nomina Circulorum (numeris Chartae respondentia): 9. Przemyslien?is; 10. Samborien?is; 11. Zolkievien?is; 12. Leopolien?is; 13. Stryen?is; 14. Z?oczovien?is; 15. Brzezanyen?is; 16. Stani?lavovien?is; 17. Tarnopolien?is; 18. Zale?zczykien?is.

49. Rospond S. Struktura pierwotnych etnonim?w s??wia?skich, Stanis?aw Rospond, Rocznik slawistyczny. – Wros?aw ; Warszawa ; Krak?w, 1966., T. XXVI., Cz. II., pp. 21–32. 

50. RudnickiJ. O nazwie miejscowej Trembowla, J. Rudnicki, J?zyk Polski. – Rocznik XXII, 1937., pp. 134–140.

51. S?ownik geograficzny Kr?lestwa Polskiego i innych kraj?w s?owia?skich, [Red. T. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski]. – Warszawa, 1880–1902., T. I–XV.

52. S?d Grodzki Trembowelski, Aktovі knigi Terebovlyans'kogo grods'kogo sudu Rus'kogo voєvodstva, shcho mіstyat'sya v Tsentral'nomu derzhavnomu іstorichnomu arkhіvі Ukraїni u L'vovі, TsDІAL – Fond No 17. (Tsifri, shcho idut' pіslya skorochennya, vkazuyut' na nomer tomu і nomer storіnki).

53. S?ownik staropolskich nazw osobowych, [Red. W. Taszycki]. –Wroc?aw etc., 1965–1987., T. I–VII.

54. SosnowskiJ. Toponimia Rosyjska XVI wieku: Nazwy wsi, Jan Sosnowski. – ??d?; Wydaw. U?, 2002., 202 p.

55. Volumina legum. – Sankt Petersburg, 1859., Vol. I–IX.